Odżywki białkowe
- Odżywki białkowe zawierają jak sama nazwa wskazuje różne kombinacje białek. W składzie takich odżywek możemy znaleźć uszeregowane w porządku wchłanialności następujące białka: izolat białka serwatki, koncentrat białka serwatki, białko z mleka, białko jaja kurzego oraz białko z soi. Wybierając odżywkę białkową należy kierować się składem i proporcją aminokwasów zwracając szczególną uwagę na tzw. aminokwasy egzogenne (IAA - indispensable amino acids) czyli takie które organizm musi przyjmować wraz z pożywieniem. Należą do nich: fenyloalanina, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, treonina, tryptofan, walina, histydyna
- Odżywki białkowe zawierają również szeroki wachlarz witamin oraz niezbędnych mikro- i makroelementów. Odżywkę białkową należy stosować generalnie zawsze wtedy gdy nie możemy dostarczyć organizmowi wystarczającej ilości białka z posiłku. Należy unikać stosowania odżywek białkowych bezpośrednio przed lub po posiłku składającym się m.in. z dużej ilości mięsa gdyż organizm człowieka nie jest w stanie przyswoić więcej niż 50g białka w ciągu 3 godzin.
Wartość biologiczna białka - BV białka
- BV białka to metoda określania wartości biologicznej białek wymyślona przez dwóch biochemików - Thomasa i Mitchella. Informuje nas o procentowej wartości danego białka dla równoważenia bilansu azotowego. Czym jest wartość biologiczna? Jest to miara tego na ile skutecznie wykorzystywane jest białko w naszym organizmie. BV określa się podając osobie daną ilość białek i mierząc pobór azotu i jego wydalanie. W ten sposób otrzymuje się stosunek poboru do wydalania. Im większe BV białka tym lepiej.
Wartość biologiczna poszczególnych białek:
- Izolat białka serwatki (Izolat białka serwatkowego) - 159
- Koncentrat białka serwatki (Koncentrat białka serwatkowego) - 104
- Laktoalbumina (Białko z mleka) - 104
- Białko jaja kurzego (Albumina) - 88
- Pierś z kurczaka - 79
- Kazeina (Białko z mleka) - 77
- Białko soi - 75
- Białko z ziemniaków - 60
Wchłanialność aminokwasów z białek
- Każda z odżywek białkowych posiada różną wchłanialność aminokwasów zależnie od występujących w niej frakcji białek. Poniższy wykres prezentuje wchłanialność aminokwasów z białek w kolejnych godzinach od spożycia.
|Izolat+białek+serwatkowych+(WPI)|Peptyd+glutaminy|Hydrolizat+białek+serwatkowych|BCAA|L-Glutamina&chco=FFFFFF,FF9900|3366CC|DC3912&chtt=Wykres+wchłanialności+aminokwasów+z+białek+(w godzinach))
- Nowoczesne koncentraty białkowe i wolne aminokwasy znacznie skuteczniej wpływają na budowę masy mięśniowej niż białka zawarte w pożywieniu. Są szybciej trawione i wchłaniane do krwioobiegu, a następnie do komórek mięśniowych. Należy też pamiętać, że białka odgrywają ważną rolę w hamowaniu katabolizmu.
- Ze względu na metabolizm białek najlepiej jest spożywać małe porcje odżywek proteinowych kilka razy dziennie. Częste wprowadzanie niewielkich ilości protein pomaga w utrzymaniu stabilnego poziomu aminokwasów we krwi przez cały dzień Jednak nie należy przekraczać pewnych zalecanych dawek dziennych odpowiednich dla danej dyscypliny sportu i masy ciała.
Zapotrzebowanie na białko
- Kategoria I – dyscypliny, w których najważniejszą rolę odgrywa siła, a następnie szybkość i na końcu wytrzymałość, np: kulturystyka, podnoszenie ciężarów, gimnastyka sportowa. Zapotrzebowanie ok. 2g białka/kg/dzień
- Kategoria II - dyscypliny bazujące na szybkości, następnie na sile i wytrzymałości, np. biegi krótkie, sporty walki. Zapotrzebowanie ok. 1,7g białka /kg/dzień
- Kategoria III – sporty, w których dominuje wytrzymałość, np. biegi długodystansowe, po części narciarstwo zjazdowe, narciarstwo biegowe. Zapotrzebowanie ok. 1,4g białka/kg/dzień
| Masa ciała kg |
Kategoria I |
Kategoria II |
Kategoria III |
| 60 |
120g białka/dzień |
102g białka/dzień |
84g białka/dzień |
| 70 |
140g białka/dzień |
119g białka/dzień |
98g białka/dzień |
| 80 |
160g białka/dzień |
136g białka/dzień |
112g białka/dzień |
| 90 |
180g białka/dzień |
153g białka/dzień |
126g białka/dzień |
| 100 |
200g białka/dzień |
170g białka/dzień |
140g białka/dzień |
| 110 |
220g białka/dzień |
187g białka/dzień |
154g białka/dzień |
| 120 |
240g białka/dzień |
204g białka/dzień |
160g białka/dzień |